«Παράθυρο» για νέα μέτρα ενίσχυσης των εισοδημάτων των ελληνικών νοικοκυριών ανοίγει μετά τη δημοσιοποίηση των επισημάνσεων του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου, βάσει των οποίων ο υψηλός πληθωρισμός εξαφανίζει τις αυξήσεις στους μισθούς, συρρικνώνοντας την αγοραστική δύναμη των Ελλήνων και αυξάνοντας την απόσταση που τους χωρίζει με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Η Εαρινή Έκθεση 2026 του ΕΔΣ αποτυπώνει το παράδοξο της ελληνικής οικονομίας: Ισχυροί ρυθμοί μεγέθυνσης, ιστορικά χαμηλή ανεργία, αλλά μισθοί που παραμένουν καθηλωμένοι εξαιτίας του υψηλού πληθωρισμού. Επισημαίνεται χαρακτηριστικά πως οι υψηλοί ρυθμοί πληθωρισμού το 2022 και 2023 επηρέασαν αρνητικά τους πραγματικούς μισθούς, με μια μικρή αντιστροφή το 2024. Ωστόσο, ο υψηλός δομικός πληθωρισμός, ο οποίος διαμορφώθηκε στο 3,6% το 2025, περιόρισε την αύξηση των πραγματικών μισθών.
Η πραγματική αμοιβή των εργαζομένων ως ποσοστιαία μεταβολή (σε σχέση με το προηγούμενο έτος), παρά την πρόσφατη βελτίωση, εξακολουθεί να παραμένει σημαντικά χαμηλότερη στην Ελλάδα σε σύγκριση με τις περισσότερες χώρες της ΕΕ.
Όπως φαίνεται και στον παρακάτω πίνακα, ο καθαρός μέσος μηνιαίος μισθός προσαρμοσμένος ως προς το κόστος ζωής ουσιαστικά παρέμεινε παγωμένος εδώ και δύο χρόνια (το 2025 και το 2026), καθώς αυξήθηκε μόλις κατά 0,2% στη διετία. Η ανάκαμψη, όπως προκύπτει από τις προβλέψεις, μετατίθεται για το 2027, οπότε αναμένεται αύξηση 1,8% -υπό την προϋπόθεση ότι ο πληθωρισμός θα αποκλιμακωθεί όπως προβλέπεται.
Όπως μάλιστα επισημαίνει το ΕΔΣ, «περαιτέρω αύξηση των μισθών θα είναι ωφέλιμη τόσο σε μικροοικονομικό επίπεδο, μέσω της ενίσχυσης του βιοτικού επιπέδου των νοικοκυριών, όσο και σε μακροοικονομικό επίπεδο, μέσω της τόνωσης της συνολικής ζήτησης, στο βαθμό που συνοδεύεται από διατηρήσιμη οικονομική ανάπτυξη και βελτίωση της παραγωγικότητας, η οποία παραμένει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα στην Ελλάδα».
Έλλειμμα παραγωγικότητας
Το ΕΔΣ συνδέει ευθέως το μισθολογικό χάσμα με το έλλειμμα παραγωγικότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται:
- Το ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας στην Ελλάδα αντιστοιχεί περίπου στο 50% του μέσου όρου της ΕΕ και στα δύο τρίτα του ΟΟΣΑ.
- Η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο βρίσκεται περίπου στο 60% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
- O μέσος αριθμός ωρών εργασίας στην Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των υψηλότερων στην Ευρώπη.
Όπως σημειώνει η έκθεση, ο διάμεσος ακαθάριστος ετήσιος μισθός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2024 σε περίπου 18.000 ευρώ, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέρχεται σε 39.808 ευρώ, σύμφωνα με τη Eurostat. Ο Έλληνας εργαζόμενος αμείβεται, δηλαδή, με λιγότερο από το μισό του μέσου Ευρωπαίου. Η εικόνα δεν βελτιώνεται ουσιωδώς ούτε όταν οι αποδοχές προσαρμοστούν στο κόστος ζωής, καθώς παραμένουν από τις χαμηλότερες στην ΕΕ.
